Łupek jest produktem naturalnym. Jako materiał budowlany doceniany od wieków przez inwestorów i architektów. Wszechstronność zastosowań i duża wytrzymałość czynią z łupka materiał przyszłości. Różnorodność formatów i technik kryć umożliwiają odpowiedni dobór rozwiązań w zależności od potrzeb i upodobań inwestora. Aby dach czy fasada łupkowa cieszyła inwestora przez wiele lat i przetrwała próbę czasu konieczne jest zastosowanie materiałów sprawdzonych przez pokolenia.
Nowoczesne możliwości pozyskiwania i obróbki łupka, jak i nowe formaty wraz z rozwijającą się technologią krycia łupkiem umożliwiają optymalny dobór materiału i sposobu krycia dla każdego inwestora.
Łupek jest skałą osadową powstałą przed około 400 milionami lat. Złoża łupkowe różnią się od siebie pod względem jakości i składu. W zależności od warunków geologicznych złoża wykazują odmienne parametry. Prawo europejskie a dokładnie europejska dyrektywa na temat wyrobów budowlanych reguluje wymagania techniczne i wprowadza przepis o ważności norm europejskich i certyfikacji CE.
Rosnące zainteresowanie architektów i inwestorów wymaga objaśnienia zależności pomiędzy jakością kamienia, prawidłową obróbką i ułożeniem łupka. Architekci projektujący nowe obiekty muszą w 100% polegać na proponowanych rozwiązaniach, użytych technologiach. Inwestorzy dokonując wyboru właśnie takiego pokrycia dachowego oczekują najwyższej jakości wykonania prac i użytych materiałów. Jak więc rozróżnić dobry łupek o odpowiednich parametrach mając w ręku dwie próbki które na pozór wyglądają identycznie? Poza oględzinami wizualnymi zainteresowany nie jest w stanie dowiedzieć się więcej o jego wytrzymałości, odporności na zmiany temperatury, nasiąkliwości, zawartości związków siarki, żelaza. Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Tak jak dziesiątki lat temu tak i dzisiaj sprawa wyboru łupka jest i pozostanie sprawą zaufania.
Aby pokrycie dachowe z łupka spełniało swoją rolę przez dziesiątki, nawet setki lat jakość materiału musi być najwyższa. Ważny jest dobór odpowiedniego złoża, którego produkty można stosować w polskiej strefie klimatycznej bez obawy o rozwarstwianie czy pękanie pod wpływem zmiennych warunków pogodowych i kwaśnych deszczy. Czy np. określony łupek będzie się z czasem utleniać, pękać lub odbarwiać się, nawet korodować a co za tym idzie nie osiągnie oczekiwanej długowieczności, nie da się odczytać ze świadectwa badań lub deklaracji zgodności, nawet wtedy, gdy podane tam kody (np. A1, S1, T1) za każdym razem mają oznakowanie „1“. Najwyższa klasa nie koniecznie oznacza najwyższą jakość. Jedną z możliwości sprawdzenia jakości złoża jest przeprowadzenie badań petrograficznych. Norma europejska DIN EN 12326:2004 wprowadza podział jakościowy złóż łupkowych ze względu na trzy główne parametry: „A” nasiąkliwość, stopnień przesiąkania odporność na cykliczne zamarzanie, rozmarzanie, „T” odporność na zmiany temperatury, „S” odporność na dwutlenek siarki. Dodatkowo badany jest poziom węglanów nie związanych z węglem.
Kolejną istotną kwestią jest odpowiedni dobór formatu (wielkości) płytki łupka w zależności od kąta nachylenia dachu. Dla dachów o kącie nachylenia w granicach 22°-25° do wyboru mamy jedynie duże płyty łupkowe. Powyżej 30° możemy stosować mniejsze rozmiary płyt łupkowych. Związane jest to z minimalnym wymaganym zakładem płyt łupkowych, który w dużym uproszczeniu powinien wynosić około 30%. Tak na przykład dla dachu o kącie nachylenia równym 22° i kryciu prostokątnym minimalny rozmiar płytki to 60x30 lub 50x25. Decydując się na pokrycie dachowe czy fasadowe z łupka naturalnego ważny jest odpowiedni dobór rozwiązań technicznych i przede wszystkim odpowiedni dobór zakładu górnego i bocznego, który jest ściśle związany z geometrią dachu. Zły dobór rozwiązań może skutkować nieszczelnością pokrycia a co za tym idzie dużych kosztów naprawy.
Rozpatrując technologię pozyskiwania łupka dachowego rozróżniamy kilka sposobów. Pierwsza, najczęściej spotykana to metoda kopalni odkrywkowych.
Do rzadkości należą kopalnie podziemne.
Przegląd pokryć dachowych z łupka naturalnego.
Krycie prostokątne: Pokrycie dachowe z łupka naturalnego jest zawsze czymś wyjątkowym: ekskluzywnym, naturalnym i niepowtarzalnym. Krycie podwójne prostokątne czy to na dachu czy na fasadzie tworzy bardzo nowoczesny obraz krycia. Dedykowane dla projektów nowoczesnych, gdzie ekonomia, właściwości techniczne i wizualne stosowanych materiałów mają duże znaczenie. Proste linie, estetyka porycia i nienaganna optyka w połączeniu z strukturą kamienia naturalnego nadają dachowi czy fasadzie niepowtarzalny styl.
Krycie uniwersalne:
Tajemnicą ekonomiczność stosowania krycia uniwersalnego jest kształt kamienia połaciowego. W zależności od ustawienia względem stron Świata a co za tym idzie przeważających opadów atmosferycznych łupek w formacie uniwersalnym możemy stosować zarówno w kryciu prawo jak i lewostronnym. Przy kryciu fasad możemy również obrócić płytkę pod kątem 45°.
Krycie łuskowe pokazuje swoją urodę na skomplikowanych konstrukcjach dachowych. W tym typie krycia można wykonywać nawet najtrudniejsze detale, których wykonanie za pomocą innych materiałów pokryciowych jest bardzo trudne a bardzo często niemożliwe. Krycie łuskowe może dopasować się do praktycznie każdej geometrii dachu.
Również na fasadzie krycie łuskowe pokazuje swoją wszechstronność.
Krycie staroniemieckie bardzo często nazywane jest " królewską dyscypliną". Pod względem trudności i skomplikowania jest jedną z najtrudniejszych do wykonania. Charakterystyczne dla tego typu pokrycia łupkowego jest stosowanie kamieni połaciowych o różnych wysokościach i szerokościach. Efekt jest niepowtarzalny, dach pokryty tym sposobem jest unikatowy i jedyny w swoim rodzaju. Podobnie jak w przypadku krycia łuskowego, krycie staroniemieckie możemy wykorzystywać do bardzo skomplikowanych konstrukcji dachowych.
Dzikie krycie wykonywane jest z łupka surowego czyli płyt o nieregularnych wymiarach. Nie jest to pokrycie dla każdego i nie każdemu się podoba. Spontaniczne, nieregularne, pełne temperamentu. Można powiedzieć, że każdy dach wykonany tą techniką jest inny. Dekarz formuje każdy kamień i tym samym nadaje dachowi niepowtarzalny kształt.
Prawidłowo wykonane pokrycie dachowe pod względem technicznym i zakup wysokiej jakości łupka pozwoli Państwu cieszyć się latami z pięknego dachu czy fasady. Również świadomość wyboru naturalnego materiału który liczy sobie ponad 400 mln lat jest czymś niepowtarzalnym.